KADIN HİKÂYELERİNDEN; BİR KÜÇÜK PERSEPHONE
KADIN HİKÂYELERİNDEN; BİR KÜÇÜK PERSEPHONE
Yazıma öncelikle Persephone`yi tanıtmakla
başlamak istiyorum. Yunan mitolojisinde tanrıların tanrısı Zeus ve Toprak
tanrıçası Demeter’in kızıdır. Persephone genç, güzel bir kızdır. Bir gün tuzağa
düşer ve yer altına yani ölümlülerin diyarında kendini bulur. Persephone’nin
çilesi burada da bitmez. Ölümlülerin tanrısı olan Hades yılan kılığına girerek kıza
yaklaşır ve tecavüz eder. Aslında bu hikâyeye daha geniş çerçeveden bakacak
olursak: Demeter, Zeus’un ablasıdır. Hades, Demeter ve Zeus kardeşlerdir. Bu
ensest ilişki ağı bize ürkütücü gelse de eski zamanlarda olağan
karşılanmaktaydı. Kendilerince haklı çok sayıda gerekçeleri vardı. Bunlardan en önemlisi : Soyluların kutsal kanlarını bozmamak ve saf şekliyle muhafaza
etme çabası gelebilir. Biz hikayemizle ilgili kısma gelirsek
Hüseyin Feyzullah`ın “ Persephone “ hikayesinden esinlenerek çizdiği
resmi.
Demeter bu süre zarfında toprakla hiç ilgilenmedi ve doğa en verimsiz dönemini geçirdi, birçok çiçek açmadan soldu ve kıtlık baş göstermeye başladı. Zeus en sonunda Demeter’i huzuruna çağırdı ama Demeter kızını görmediği sürece yaptıklarına devam edeceğini söyledi. Bunun üzerine Zeus geri adım attı ve Pershephone’nin yeryüzüne geri dönmesine karar verdi. Hades bu karara itiraz etmedi ama yine de Persephone’ye nar ağacı tohumu yedirerek bu dünyayla arasındaki bağı koparılmaz hale getirdi. Bu olaydan sonra Demeter yine kızına tam olarak kavuşamasa da yılın üçte ikisini kızıyla birlikte geçirebilecektir. Kızı da yılın üçte birini Hades’in karısı olarak ölüler dünyasında geçirmek zorunda kalacaktır. Bu şekilde mevsimlerin oluştuğuna inanılırmış.
Bizi ilgilendiren konu mevsimlerin oluşmasından ziyade Persephone’nin tuzağa düşürülmesi, ailesinden uzak kalıp, tecavüze uğraması ve Hades’in eşi olmaya zorlanmasıdır. Tüm bu olaylar olurken Demeter ve Persephone’nin elinden bir şey gelmemesi... Persephone ne duygularına ne de bedenine sahip olabilmiştir. Onun duygularına da bedenine de babası, amcası sahipti ama kesinlikle o değildi. Onun hayatı, amcasının ona sahip olma arzusu ve babasının iki dudağının arasından çıkan sözle şekillenen bir yaşamdı. En sonunda Zeus geri adım atmıştı ama bunun nedeni anne-kızın çektiği çile, özlem, acı veya birbirlerine görme arzusu değildi. Zeus’un verdiği sözün, Hades’in tutkulu duygularının yanında anne-kızın duyguları bir şey ifade etmiyordu. Zeus’un geri adım atmasının sebebi Demeter’in tüm gücüyle buna karşı gelmesi ve kıtlığın baş göstermesiydi. Zeus’un devreye girerek sorunu tam olarak düzeltemese de yumuşatmasıyla kıtlık sona erer. Demeter’in gücü yaşamın devamını ve bereketini sağlıyor. Aslında günümüze kadar kadına biçilen en önemli değer onun anne olabilmesi yani çocuklar dünyaya getirmesi ve neslin devam etmesini sağlayabilmesidir. Anlatıda aslında erkeklerin baştan beri kabul ettikleri kadının gücü karşısında geri adım atılıyor çünkü neslin devamı sağlanmak zorundadır. Demeter ne kadar güçlü direnirse dirensin aslında kızını Hades’ten kurtaramamıştır. Çünkü kızı artık sadece onun kızı değil Hades’in karısıdır.
Fransız Ressam Nicolas Mignard’ın tablosunda,
arkadaşlarıyla kırda çiçek toplayan Persephone’nin, Hades tarafından kaçırılışı anlatılıyor
Uzun lafın kısası genç bir kızın hayatına
kız dışında aile üyelerinin söz sahibi olması ve kendisine dayatılanları kabul
etmek zorunda kalması… Babası tanrı, annesi tanrıça da olsa size çizdikleri
hayat ölülerin ve karanlığın diyarı olabiliyor.
Kaynakça
Lucilla Burn - Yunan Mitleri (2010 )
Yorumlar
Yorum Gönder